Piekary Śląskie

KOZŁOWA GÓRA

W obrębie Piekar Śląskich od roku 1975. Zajmuje powierzchnię 473 ha oraz liczy 3164 mieszkańców ( dane z 1998 roku). Położona jest na wzgórzach z pokładów formacji triasowej: w partiach szczytowych leży wapień muszlowy. W drugiej połowie XIII wieku była wsią czynszową. Wzmiankowana jako wieś w roku 1532. w latach 1825-1830 była tu czynna kopalnia węgla kamiennego „Carlsgluck” („Szczęście Karola”) należąca do Donnersmarcków z linii bytomsko-świerklanieckiej. Jej wydobycie wynosiło łącznie ok. 11 tys. t. W XVIII wieku rodzina Donnersmarcków założyła we wsi hodowlę bażantów. Około 1840 roku istniał tu wapiennik oraz dwie nie eksploatowane kopalnie węgla kamiennego. Na terenie Kozłowej Góry w lesie Dioblina, hrabiowska  rodzina organizowała dla miejscowej ludności festyny w strojach ludowych Górnego Śląska. W roku 1911 założono we wsi Towarzystwo Śpiewacze „Halka”. W powstaniach śląskich walczyły całe rodziny, na wyróżnienie zasługuje rodzina Nowaków. W latach trzydziestych XX wieku powstała w Kozłowej Górze cegielnia. W roku 1940 na Krynicy utworzono zbiornik wodny „Świerklaniec” („Dioblina”) o powierzchni 580 ha i objętości około 16 mln m3 wody, który stanowi magazyn wody na potrzeby Górnego Śląska. Na terenie tej miejscowości w czasie II Wojny Światowej działała Polska Organizacja Obywatelska: Paweł Barcisz, Teodor i Tomasz Brolowie, Robert Cichy, Zygmunt Czerwiński, Alojzy Gowin, Ignacy Hanzel, Franciszek Kumor, Ignacy Nowak, Tomasz Sikora i Bartłomiej Wróbel, zginęli. Aresztowano ich 5 i 6 sierpnia 1942 roku. Po przyłączeniu Górnego Śląska do Polski i likwidacji powiatu bytomskiego Kozłowa Góra znalazła się w powiecie tarnogórskim województwa śląskiego. W czasie II Wojny Światowej wieś włączono do niemieckiego powiatu Beuthen – Tarnowitz. Po zakończeniu działań wojennych utworzono zbiorowe gminy. Po kolejnej reformie administracyjnej w roku 1954 Kozłowa Góra została gromadą.

Zabytkowe obiekty architektury

-Kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy z 1937 roku, wg projektu prof. Arch. Affy z Katowic, przy ul. Powstańców Śląskich.

-Kościółek (kaplica) p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy z roku 1907 przy ul. Powstańców Śląskich.

-MSP nr 3, najstarsza część z 1872 roku, przy ul. Tarnogórskiej.

-Domy przy ulicach: Tarnogórskiej, Powstańców Śląskich, Grunwaldzkiej, 3 Maja i Paderewskiego.

-Dom kryty papą z XIX wieku, przy ul Paderewskiego 4

-Resztki zabudowań dworskich z XVIII wieku, przy ul zamkowej.

Obszar między ulicami Tarnogórską, Zamkową i 3 Maja tworzy zespół zabudowy chronionej z historycznym układem dróg.

Stanowiska archeologiczne

W pobliżu cmentarza przy ul. Pokoju, natrafiono na ślad osadnictwa z okresu wpływów rzymskich.

Zabytki przemysłu i techniki

Zabudowania przemysłowe dawnej cegielni na obszarze między skrajem zabudowań Kozłowej Góry - Jaroszową Górą i lasem Brzeziny.

Miejsca pamięci narodowej

Tablica upamiętniająca poległych powstańców śląskich na zewnątrz kaplicy Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, przy ul. Powstańców Śląskich.