Piekary Śląskie

BRZEZINY ŚLĄSKIE

Brzeziny włączono do Piekar Śląskich w 1975 roku. Zajmują powierzchnię 337 ha i liczą 5222 mieszkańców (dane z 1998 roku). Nazwa osady pochodzi od brzozowego gaju należącego do obszaru dworskiego Kamienia. Około roku 1750 istniała na tym terenie tylko leśniczówka, dopiero w I połowie XIX wieku osiedliło się kilku chłopów. Kolonia stale się rozrastała, z czasem nazwano ja Brzeziną. Niedaleko od kopalni „Biały Szarlej” powstała druga kolonia tzw. Górka, należąca do gminy Rozbark. W niedługim czasie na Górce rozpoczęto eksploatację galmanu, co sprowadziło do Brzezin wielu robotników. W 1880 roku ludność Brzezin liczyła ponad 1000 obywateli. Na podstawie dekretu króla pruskiego w 1882 roku utworzono nową gminę, o powierzchni 80 ha z 1050 mieszkańcami pod nazwą „Birkenhain”. Pod względem administracyjnym od roku 1883 gmina należała do powiatu bytomskiego. Osada Kolonia Brzezina została rozbudowana, gdy w 2.połowie XIX wieku powstały tu dwie kopalnie – „Samuelsgluck” oraz „Blei Scharley”. Na początku XX wieku powstała w Brzezinach biblioteka, którą opiekowali się Jan Matysek i Franciszek Pozimski. W 1910 roku złożono Towarzystwo Polek, którym kierowała Zofia Trautman. W roku 1912 utworzono chór „Pochodnia”; jego prezesem został Teodor Trautman. Na rok przed wybuchem I Wojny Światowej powstało gniazdo „Sokoła”. W roku 1922 Brzeziny zostały włączone do powiatu świętochłowickiego, województwa śląskiego. W 1931 roku zmieniono nazwę Brzeziny na Brzeziny Śląskie. Przed wybuchem II Wojny Światowej na terenie gminy powstała Kompania Powstańcza, w sile 80 ludzi, pod dowództwem Edmunda Nowaka. Od 1 kwietnia 1939 roku Brzeziny Śląskie należą do powiatu tarnogórskiego. 20 czerwca 1947 roku zostały gminą wiejską o charakterze miejskim, a w roku 1951 podniesiono je do rangi miasta.

Zabytkowe obiekty architektury

-Kościół parafialny p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa wg projektu Ludwika Schneidera z 1915 roku, przy ul. Biskupa Herberta Bednorza.

-Zakład św. Antoniego z 1929 roku – obecnie Dom Pomocy Społecznej przy ul. Trautmana 4.

-MSP nr 14 z 1892 roku, przy ul. Roździeńskiego 38.

-OSP z początku XX wieku, przy ul. Roździeńskiego 36.

-Budynek Dawnego Urzędu Celnego z początku XX wieku, przy ul. Dworcowej .

-Krzyż kamienny na cmentarzu przy ul. Biskupa Herberta Bednorza z 1882 roku.

Stanowiska archeologiczne

Na terenie Brzezin Śląskich znajdowało się jedno stanowisko, które wskazywało na ślady osadnictwa ze średniowiecza.

Zabytki przemysłu i techniki

Zabudowania przemysłowe KGH „Orzeł Biały” z wieku XIX.

Miejsca pamięci narodowej

-Pomnik poległych w czasie II Wojny Światowej, przy ul. Roździeńskiego 38.

-Pomnik poległych na polu chwały w latach 1939 – 1945, cmentarz przy ul. Biskupa Herberta Bednorza.

-Tablica pamiątkowa na budynku ZSZ, przy ul Roździeńskiego.